محمد تقي جعفري
286
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
بن قتيبهء ( 1 ) دينورى مىگويد : « روايت كردهاند كه پس از كشته شدن عثمان بامداد روز بعد مردم در مسجد جمع شدند و پشيمانى و تاسف به عثمان ابراز كردند و مردم به طلحه و زبير خيلى اعتراض نموده و آن دو نفر را به قتل عثمان متهم كردند و به آن دو نفر گفتند : اى دو مرد ، شما بوديد كه در كشتن عثمان دخالت داشتيد ، برويد كنار و خود را در معرض انتخاب براى زمامدارى مياوريد . ابن قتيبه در ص 52 از همين مأخذ مىگويد : « پس از آنكه على بن ابي طالب عليه السلام پس از قبول خلافت خواستههاى طلحه و زبير را كه رياست بود ، نداد ، زبير در ميان جمعى از قريش برخاست و گفت : ما گناه عثمان را ثابت كرديم و ما بوديم كه اسباب قتل او را فراهم نموديم » 8 - و إنّ معى لبصيرتى ما لبّست و لا لبّس علىّ ( من امرى را به كسى مشتبه نساختهام و هيچ امرى هم براى من مشتبه نشده است ) نيرومندترين اقوياء كسى است كه در دوران زندگىاش نه او كسى را بفريبد و نه كسى او را بفريبد يكى از آن كلمات كه در قاموس بشر معناى خود را از دست داده و مفهومى ضدّ معناى حقيقى خود را در برگرفته است ، كلمهء قوى است . اگر درست دقت كنيم مىبينيم : اين كلمه در بارهء كسى به كار مىرود كه براى ادامهء زندگى دلخواه خود ، بهر وسيلهء ممكن دست بزند همه را بفريبد و زندگى خود را با دسيسه و نيرنگ و دغل بازىها ، زرق و برق بدهد در هر موقعيتى از زندگى كه قرار بگيرد ، تنها سود و لذت آن را ببيند و به سوى خود بكشد و آن ضرر و دردى را كه لازمهء قانونى آن دو پديده ( سود و لذت ) است ، به
--> ( 1 ) الامامة و السياسة تاليف ابو محمد عبد اللَّه بن مسلم بن قتيبهء دينورى چاپ اوّل ج 1 - ص 46 .